De Veress-naald bij laparoscopische chirurgie – van historische oorsprong tot een kerninstrument van minimaal invasieve chirurgie
Jul 11, 2026
https://en.wikipedia.org/wiki/Veress_needle
Binnen de evolutie van laparoscopische chirurgie is deVeress-naaldeen onvervangbare rol heeft gespeeld. Het werd in 1938 uitgevonden door de Hongaarse chirurg Dr. János Veress en had oorspronkelijk tot doel de pleuraholte leeg te maken bij patiënten met longtuberculose. Destijds was de klinische noodzaak om een trocar te ontwikkelen die in staat was veilig de borstwand te passeren en tegelijkertijd het risico op longparenchymletsel bij binnenkomst te minimaliseren. Het ontwerp van Dr. Veress-een priknaald met een veer-belast veiligheidsstilet- zorgde voor de "stompe-scherpe-stompe" penetratievolgorde, en legde daarmee de basis voor de veiligheidsfilosofie die ten grondslag ligt aan moderne minimaal invasieve toegangsinstrumenten.
Met de komst van laparoscopische technieken aan het einde van de 20e eeuw stonden chirurgen voor de voornaamste uitdaging om een pneumoperitoneum te vestigen zonder open laparotomie. Hoewel de traditionele open-techniek (Hasson-methode) veilig was, bracht deze grotere incisies en omslachtige manipulatie met zich mee, en was deze niet-geschikt voor snelle diagnostische laparoscopie. Het was op dit moment dat de Veress-naald, met zijn unieke veiligheidsmechanisme, werd herontdekt, verfijnd en aangenomen als het belangrijkste hulpmiddel voor het maken van pneumoperitoneum.
Bij laparoscopische chirurgie gaat de rol van de Veress-naald veel verder dan louter 'punctie'. Het initieert de volledige operatieprocedure-waardoor de chirurg met minimaal trauma een gecontroleerd portaal door de buikwand kan creëren, waardoor CO₂ wordt ingeblazen om de vereiste operatieve werkruimte te creëren. Dit proces vereist een uitzonderlijke betrouwbaarheid van het apparaat: de punt moet voldoende scherp zijn om door gelaagd buikwandweefsel te kunnen insnijden, maar moet toch onmiddellijk overgaan naar een beschermende toestand bij binnenkomst in de peritoneale holte om onbedoeld letsel aan de darmen of grote bloedvaten te voorkomen.
Moderne Veress-naalden zijn ontworpen om aan deze dubbele eisen te voldoen. Lengtes variëren doorgaans van 80 mm tot 150 mm om tegemoet te komen aan uiteenlopende patiëntmorfologieën. De buitendiameters bedragen over het algemeen 2,5 mm tot 5 mm, met binnenlumen van ongeveer 1,5 mm tot 3 mm om voldoende gasstroomsnelheden te garanderen. De canule heeft een taps of slank profiel om het inbrengen te vergemakkelijken en weefselverstoring te minimaliseren. Cruciaal is dat het geïntegreerde veer-belaste stilet de kern vormt van het veiligheidsmechanisme-dat automatisch uitschuift of terugtrekt op basis van weerstandsveranderingen, waardoor 'intelligente' bescherming wordt geboden tijdens de hele inbrengprocedure.
Vanaf zijn oorsprong in thoracale drainage tot aan zijn cruciale rol bij laparoscopische insufflatie weerspiegelt de technologische vooruitgang van de Veress-naald de rijping van minimaal invasieve chirurgische principes. Het is meer dan louter een instrument; het belichaamt een veiligheidsfilosofie. Door de historische achtergrond ervan te waarderen, kunnen artsen erkennen dat elke succesvolle laparoscopische procedure begint met dit ogenschijnlijk eenvoudige apparaat-een apparaat dat diepgaande technische vindingrijkheid in zich draagt.








